kinh nghiệm phòng tránh bệnh tiêu điên khi cắt giống

Anh Trịnh Văn Ba ở thị trấn Ea K’Nốp, Ea Kar, Đăk Lăk chia sẻ với cộng đồng kinh nghiệm phòng tránh một trong các nguyên nhân gây bệnh tiêu điên phổ biến hiện nay mà anh đã làm khi cắt giống. Bài viết đúc kết thực tiển của một nông gia giàu kinh nghiệm, giatieu.com mong cộng đồng tham khảo và vận dụng hợp lý.

Chào cộng đồng giatieu .com , chào các bạn !

Mấy năm trở lại đây, cùng với việc phát triển ồ ạt diện tích hồ tiêu là việc chọn giống không sạch, xử lí giống không đúng cách nên bệnh tiêu điên phát sinh rất nhiều, chủ yếu ở những trụ được cắt làm giống và ở tiêu con trồng mới. Nhiều vườn tiêu có bao nhiêu trụ đều bị hết bấy nhiêu, tổng thiệt hại không thể kể xiết. Qua thực tiển trồng tiêu nhiều năm, đúc rút được một số kinh nghiệm, tôi xin chia sẻ với cộng đồng và các bạn kinh nghiệm phòng tránh bệnh tiêu điên. Trong bài viết tôi cố gắng trình bày nội dung ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ để bà con dễ tiếp thu và vận dụng nhất là ở cách làm.  Bài viết có 2 phần:

1.Xử lí trụ tiêu sẽ cắt lấy giống

Gồm có 4 công đoạn

– Công đoạn thứ nhất : Trước khi cắt lấy giống 4 tuần, ngưng bón tất cả các loại phân bón gốc và đặc biệt, tuyệt đối không được sử dụng phân bón lá. Mục đích làm cho cây sinh trưởng chậm lại, khỏe, cứng cây ; giảm sốc sinh lí cho cả hom giống lẫn cây tiêu gốc để lại.

– Công đoạn thứ hai : Trước khi cắt lấy giống khoảng 1 – 2 ngày, sử dụng thuốc trừ sâu trừ nấm bệnh (ưu tiên dùng các loại thuốc trừ được nhiều loại sâu bọ, nấm bệnh) xịt thật kỹ dưới mặt đất và thân, lá, trụ… để tiêu diệt hết mầm mống sâu bệnh.

– Công đoạn thứ ba : Lấy hom giống. Dùng dao nhỏ, thật bén, lau sạch bằng nước khử trùng, cắt theo đường xéo khoảng 20 – 25 độ. Phần hom thân ở chỗ cắt sẽ là nơi sinh ra bộ rễ khỏe nhất, nếu dùng kéo cắt ngang hom giống sẽ bị ảnh hưởng rất nhiều. Mỗi hom giống có độ dài khoảng 30cm tối thiểu phải có 3 mắt. Bỏ những thân dây nhỏ yếu và những đoạn đang non, còn lại lấy tất. Bó lại từng bó nhỏ đưa vào góc nhà tắm (hoặc nơi có môi trường tương tự  như độ ẩm cao, nhiệt độ thấp, ánh sáng yếu, không có gió…). Trước khi xếp vào góc nhà tắm, nhúng vào các dung dịch kích thích ra rễ. Xếp gọn theo chiều dựng đứng, để vài ngày đem ra trồng hoặc cho vào bầu ươm. Đừng để lâu quá hom tiêu sẽ phát rễ non, khi vào bầu hoặc trồng sẽ không tránh khỏi dập gãy rễ non rất nguy hại. Lúc này hom giống cần thời gian vài ngày ngủ để phân hóa mầm và rễ.

– Công đoạn thứ tư : Cực kì quan trọng, đó là ứng xử với trụ tiêu giống còn lại. Khi cắt lấy hom giống, nên để lại phần thân từ mặt đất lên khoảng 60cm, đây là tương lai của trụ tiêu về sau. Khoảng 3 tuần sau khi cắt hom giống, không làm gì cả, ngoại trừ việc duy trì giữ ẩm cho tới khi cây phát đọt non mới chăm sóc bón phân bình thường. Tuyệt đối không bón phân gốc, xịt phân lá ngay sau khi mới cắt hom giống. Cây tiêu đang sinh trưởng bình thường, việc bị cắt hom giống làm mọi sự trao đổi chất đảo lộn, sinh lí rối loạn. Lúc này cây tiêu cần có thời gian để tự điều chỉnh lấy lại sự cân bằng. Lấy hom xong , việc bón phân gốc và xịt phân bón lá ngay sẽ làm tiêu điên là cái chắc. Trong phân bón lá bao giờ cũng có các chất kích thích tăng trưởng, cây đang rối loạn mà kích thích tăng trưởng thì tiêu không điên mới là lạ.

2.Xử lí đất trồng

Thưa các bạn ! Phải thẳng thắn mà nói rằng, hiện nay và từ trước đến nay vẫn rất nhiều người mắc sai lầm trong việc xử lí đất trồng tiêu. Hầu như chỉ mới chú ý xử lí phần vỏ (cái hố) mà quên phần ruột (đất đưa vào hố). Những năm đầu mới trồng tiêu tôi cũng vậy mà còn tệ hơn thế nữa, cho tới khi tiêu bị bệnh chết nhanh chết chậm phải trồng dặm lại tôi mới biết mình đã sai ở chỗ nào và đã tìm ra cách xứ lí hiệu quả mà không cần đến thuốc hóa học.

Cách toi làm như sau : sau mùa mưa, lợi dụng đất đang ẩm, tôi đào hố để phơi hố suốt trong mấy tháng mùa khô. Số đất mặt dự tính để đưa xuống hố tôi cuốc lật, đảo vài lần cho thật khô nỏ. Khi mưa xuống, tôi trộn các loại phân tro, vôi trên miệng hố, đảo cho đều rồi lấp bằng miệng hố, vun đất xung quanh miệng hố tạo thành bồn (mục đích để khi tưới nước không bị tràn ra ngoài và mưa nhiều không cho nước tràn vào trong hố gây úng). Sau đó tưới đủ nước, để 1 – 2 ngày sau độ ẩm trong hố đã hợp lí mang giống tiêu ra trồng. Hom tiêu giống, tiêu con rất yếu chịu úng nước ta nên lưu ý.

Thưa các bạn ! Cách xử lí đất hàng ngàn đời của ông cha ta trước khi gieo trồng đến bây giờ vẫn không lạc hậu đó là “thứ nhất cày ải, thứ nhì rải phân”, hoặc “thêm hòn đất nỏ, thêm giỏ lúa”. Đất được cày phơi dưới nắng nhiều tháng, được đảo vài lần đât sẽ được giải độc hoàn toàn. Sâu bọ, nấm bệnh không thể sống phát triển, thậm chí dưới tác động của tia tử ngoại nang trứng của sâu bọ, bào tử nấm bệnh cũng sẽ bị tiêu diệt.

Cách xử lí đất tôi làm ở mức nhỏ lẻ, trồng dặm, hoặc trồng xen, nên phải dùng “cơ bắp”. Còn những ai trồng mới, địa hình thuận lợi thì sử dụng cơ giới. Việc xử lí đất hết mầm sâu bệnh và giải độc cho đất góp phần không nhỏ trong việc phòng ngừa bệnh tiêu điên. Cách xử lí đất như thế này thực sự là rất hiệu quả như tôi mong đợi.

Thưa cộng đồng, thưa các bạn !

Mùa trồng tiêu bắt đầu sôi động, bạn đã có giống tiêu khỏe mạnh, đất sạch, bạn sẽ tự tin, an tâm và bạn sẽ thành công.

Chúc cộng đồng thêm một mùa tiêu như ý !

Trịnh Văn Ba, khối 11, TT Ea K’Nốp

Giatieu.com

Read More

kỹ thuật trồng tiêu lươn th

Ưu điểm khi trồng theo phương pháp này là không cần tỉa cành tạo tán mà vẫn đủ số dây trên 1 trụ, tốn ít giống và cây rất nhiều rễ, mình thì không thích bấm đọt vì theo mình khi bấm đọt thì chỉ có 1 bộ rễ mà phải nuôi quá nhiều cành thì không tốt, cách làm của em theo đúng kế hoạc hóa gia đình, 1 gốc mẹ chỉ nuôi 2 thân. Nhược điểm theo em là nhiều dây nên khó đôn hơn 1 chút.
Cách làm của em là 1 trụ tiêu em trồng 1 bich, ban đầu trồng em không buộc gì luôn, khi cây cao khoảng 30 cm, em uống cong ngọn suống và cố định ngọn hắn lại, khi đó cây xẻ bắn rất nhiều chồi, trên 1 trụ em chỉ giữ lại 6 chồi mạnh khỏe nhất, phân bổ cho kín trụ, rồi chăm sóc bình thường,.với 6 dây lươn mọc từ gốc, sau này khi đôn em chỉ cho 1 dây nên 2 mầm.
Đôn tiêu: trước khi đôn 10 ngày em tiến hành lặt bỏ lá, cắt bớt ngọn, chỉ để 2-3 cành ác, sau này 1 cành ác xẽ ra 1 mầm ác. 1 trụ em để 12 dây, sau này không bấm đọt nhưng trụ vẫn rất to

Khi đôn xuống ta để từ ba hoặc bốn " đọt" tùy trụ to nhỏ ta buộc vào trụ. Xét có những cây ta thấy thừa ra một dây hai hoặc ba dây... 
Ta quấn quanh bồn lấy que cắm để giữ cây ko nằm xuống đất vì nắng gây cháy thân. Tưới ẩm thường xuyên nếu nắng. (Như hai hình đầu tiên) Sau từ 20-25 ngày ta cắt gốc dây được quấn quanh bồn lấy lên và đem qua hố đã chuẩn bị trồng trước đó... hố được trộn phân và xử lý kỉ khi chuyển dây qua là trồng ngay tránh trường hợp để lâu gây khô rể cây kém phát triển hoặc chết.Một trụ ta để 2 - 3 dây tùy theo cây... cứ một trụ để 3 hoặc 4 đọt như tiêu đôn bình thường (như 3 hình tiếp theo)... tưới ẩm thường xuyên cây phát triển rất nhanh giúp bà con tiết kiệm được nguồn giống.... năm vừa rồi tôi đã trông thêm được 200 cây tiêu con được lấy giống từ 200 cây tiêu đôn mà vẫn dư... thời điểm tôi chuyển trồng là từ 29-06 -2014 dương lịch đến thời điểm bây giờ là 28-04-2015 dương lịch tiêu con được (như 3 hình cuối cùng). Xét với tốc độ phát triển bình thường tiêu phủ tròn trụ trong vòng 15-16 tháng

 đôn tiêu và loại phân bón lá hỗ trợ ra rễ e mới sử dụng và cho kết quả rất ưng ý. E đôn tiêu vào mùa nắng thấy khi ta giữ dc độ ẩm và kết hợp với chất kích thích ra rễ dây tiêu tầm 4 đến 5 ngày là ra rễ.
Bước 1: tuột lá chân từ phần ác xuống tới chân trước 1 tuần khi đôn.
Bước 2:đào xốp đất ở vị trí đặt dây khi đặt dây xuống ta lên mô để giữ dc độ ẩm lâu hơn và cắt nước để đất khô tầm 2 đến 3 ngày ở vị trí vừa đôn
Bước 3: tưới đẫm
Bước 4:cách 2 ngày tưới đẫm lại lần nữa và ta dùng bình xịt loại 8 hay 10l pha thuốc kick thích ra rễ sục vào chỗ đôn cho ướt lại lần nữa+đổ 1 ít vào gốc chủ.
Sau 4 ngày e thấy rễ ra rất mượt như hình.chúc a em thành công

Read More

Biện pháp phòng trừ ve sầu gây hại trên cây café

Một năm canh tác mới bắt đầu đối với vùng trồng cà phê tại Tây Nguyên và cả nước với bao lo toan về giá phân bón cao, sâu bệnh phá hoại mùa màng. Trong các loại sâu bệnh phá hoại có một loại mà bà con hàng năm vẫn gặp phải và rất khó trị dứt đó là con ve sầu. Những năm gần đây, ve sầu phát triển mạnh, gây hại nghiêm trọng nhiều vùng sản xuất cà phê làm giảm đáng kể năng suất, sản lượng cà phê.
Trước đây, những người trồng cà phê chỉ biết sử dụng thuốc trừ sâu để phòng trừ ve sầu nhưng hiệu quả đạt được không cao gây tốn kém tiền của và công sức. Qua quá trình tìm hiểu Cty TNHH Sitto Việt Nam khuyến cáo bà con trồng cà phê áp dụng một số biện pháp phòng trị quan trọng vì vừa chăm sóc tốt được cho cây cà phê vừa diệt được ve sầu hiệu quả.

Loài ve sầu hại cà phê ở Tây Nguyên hiện nay đã được các nhà khoa học thu thập xác định được 6 loài, trong đó loài Dundubia nagarasingna chiếm tỷ lệ cao nhất, tuy nhiên về hình thái và tập tính sinh học thì các loài ve sầu này có những đặc điểm chung như sau: Ấu trùng đến kỳ vũ hóa bò lên khỏi mặt đất vào ban đêm, chúng leo lên cành, lá cây để chuẩn bị lột xác lần cuối thành con trưởng thành. Ve sầu trưởng thành chỉ sống 2-4 tuần.

Ấu trùng ve sầu trong gốc cà phê

Chúng hút nhựa thân cây để sống, gây thiệt hại cho cây cà phê cả trên cành lẫn dưới đất. Chúng đẻ trứng trên các cành nhỏ làm suy kiệt hoặc chết cành. Ấu trùng chích hút rễ làm cây chậm phát triển, còi cọc, lá vàng héo, trái rụng, nếu bị nặng cây có thể chết. Biết được tập tính sinh học của các loài ve sầu, các nhà khoa học đã nghiên cứu đưa ra một số biện pháp phòng trừ có hiệu quả sau:

a. Biện pháp che phủ nylon

Đây là phương pháp thủ công, dùng nylon phủ kín dưới gốc cà phê phòng trừ ve sầu trưởng thành vào giai đoạn bò lên vũ hóa. Khi ve sầu chui từ dưới đất lên bị vướng vào nylon và chết. Biện pháp che phủ nylon còn có tác dụng ngăn chặn sự xâm nhập trở lại của ve sầu non khi trứng ve sầu trên cây nở rơi xuống đất.

b. Sử dụng vôi bột

Sử dụng dung dịch vôi bột 2% (vôi bột hòa với nước lã) tưới liều lượng 5 lít/gốc cà phê vào giai đoạn tháng 7-8 cho thấy khoảng 16,67 – 40% số ấu trùng ve sầu ngoi lên khỏi mặt đất từ 5-10 phút. Như vậy, nông dân có thể tưới 10 gốc cà phê liên tiếp, sau đó quay lại thu bắt ve sầu làm thức ăn cho gà, hoặc thả gà, vịt để bắt ve sầu.

Lưu ý, sau khi ấu trùng ve sầu chui lên được 5-10 phút nếu không bắt ấu trùng chúng lại chui xuống đất rồi dùng chân gạt đất lấp miệng hang lại vì ấu trùng không chết do vôi bột mà chỉ chui lên khi tưới nước vôi mà thôi.

c. Biện pháp phòng trừ bằng thuốc bảo vệ thực vật

Hầu hết đều có hiệu quả thấp đối với phòng trừ ấu trùng ve sầu hại cà phê. Chỉ nên phun thuốc sâu cục bộ để diệt các loại sâu hại khác khi cần thiết, tập trung phun vào các ổ dịch, hoặc hạn chế phun nhiều lần để duy trì được các loại thiên địch của ve sầu như kiến, nhện, ong trên vườn…. Dầu khoáng không có hiệu quả đối với phòng trừ ấu trùng ve sầu.

Phòng trừ ấu trùng ve sầu

d. Biện pháp phòng trừ bằng kỹ thuật bón phân chăm sóc

Đây là một biện pháp tuy không mới nhưng rất ít bà con trồng cà phê quan tâm. Bón phân cân đối, không bón thừa đạm, vì đạm sẽ làm rễ và thân cành non mềm dễ bị ve sầu và dịch hại tấn công. Dùng loại phân kích thích ra rễ cho cà phê.

Ngoài các biện pháp trên bà con còn có thể áp dụng các kỹ thuật khác như: dọn sạch sẽ tàn dư thực vật sau khi kết thúc thu hoạch, xới xáo đất vườn cà phê để tạo thông thoáng cho đất và là mất nơi trú ẩn của ấu trùng.

Nuôi thiên địch của ve sầu, trong các loài thiên địch thì kiến là quan trọng nhất. Kiến tiêu diệt trứng và ấu trùng mới nở của ve sầu trước khi chui xuống đất. Không nên dùng thuốc để diệt kiến hoặc nếu thật cần thiết thì diệt phải có kiểm soát, không được diệt triệt để.

Dùng keo dính (tương tự keo dính chuột) có pha thuốc sâu, quét quanh gốc cà phê để ngăn chặn, bẫy và diệt ấu trùng bò lên cây vũ hóa.

Sử dụng chế phẩm sinh học nấm Metarhizium để phòng trừ ve sầu.

Và cuối cùng để phòng trừ ve sầu đạt hiệu quả tốt nhất bà con nên áp dụng các biện pháp IPM trong nông nghiệp.

Read More

KỸ THUẬT CHĂM SÓC HỒ TIÊU SAU THU HOẠCH VÀ BIỆN PHÁP LÀM BÔNG CHO NĂNG SUẤT CAO

Sau thu hoạch:
Phun rửa cây bằng LandCurser, Đồng đỏ hoặc Cook 85…. Tiêu diệt nấm bệnh phòng ngừa rụng đốt do nhiễm khuẩn, làm sạch chồi cắt bỏ tiêu lươn, tay sát đất, tay sấu, gom đem đốt. Tưới nước kết hợp bón Lân Đỏ hoặc các dạng phân nước như HILUX GOLD,HUMAT,HYPER CarBon,DIAMOND… Nhằm phục hồi cây,chống suy. Nên tưới nước thường xuyên cho đến chu kỳ hãm nước.
Thời gian hãm nước: Nên căn giáp mưa là 45 ngày. Tùy theo loại tiêu mà có thời gian hãm dài ngắn khác nhau. Tiêu sung 30- 45 ngày, tiêu bình thường 25- 30 ngày, tiêu suy không hãm nước.
Sau khi hãm nước xong:
- Tưới ướt đẫm cho cây 2-3 lần/ tuần ( không bón phân).
- Phun phân bón lá phân hóa mầm hoa bằng Siêu Kalibo.
- 1 tuần sau bón gốc bằng các dạng phân nước như NA-Amino nhằm ổn định bộ rễ kết hợp BTMet để trị rệp sáp, tuyến trùng và phun lần 2 bằng Siêu Kalibo + CY 666, nhằm tiêu diệt mầm sâu rầy rệp gây hại.
- Trong quá trình làm bông bà con nên nước tưới đều nếu trời không mưa .
- Khi cây nhú mắt cua dùng NPK + TE chuyên tiêu hoặc Ure bón cho cây tùy theo tán mà bón nhiều hay ít, nên chia nhỏ làm nhiều lần bón, bón đến đâu tưới tan đến đó. Bón lại lần 2 sau 10 ngày. Lưu ý không bón vào gốc nên bón quanh tán lá, bên trên tán lá dùng phân bón lá Siêu Ra Hoa Đậu Trái Tiêu nhằm giúp kéo bông ra hoàn chỉnh, nên phun 2, 3 lần cách nhau 7-10 ngày.
Cuối cùng sau khoảng 2 tuần sau, bà con bón phân chuồng hoặc phân hữu cơ vi sinh có trộn ủ với TKS- Trichoderma tùy theo thể trạng cây mà bón nhiều hay ít, trung bình 1 cây khoảng 15-20kg phân chuồng(5-7kg phân vi sinh)/cây, lần bón này giúp cây chống suy trong năm, và phòng ngừa nấm bệnh, tuyến trùng gây hại. Bón lượng đạm giảm dần, lân và kali tăng lên khi cây vào giai đoạn nuôi trái.
Lưu ý: Tuyệt đối không được phun, xịt phân bón lá và thuốc trừ sâu khi bông đang nở như vậy sẽ làm cho bông trổ bị thưa,bồ cào, thuốc trừ sâu nóng thậm chí gây rụng bông, nên giữ ẩm vườn cây để cây thụ phấn tốt hơn bằng cách tưới hay phun nước vào không khí.

Read More

LÀM THẾ NÀO ĐỂ PHỤC HỒI RỄ ĐÂY

Lân:
Tác dụng của phân lân thể hiện ở vai trò của nguyên tố phôtpho đối với thực vật. Phôtpho đóng vai trò quan trọng trong cơ thể thực vật. Nó tham gia tạo nên các vật chất di truyền (ADN, ARN, axit nucleic), các hợp chất cao năng (ADP, ATP...). Quá trình dinh dưỡng lân tăng cường phát triển bộ rễ cây. Cây đủ lân bộ rễ phát triển sớm, lông hút sum suê, là cơ sở tạo bộ rễ vững chắc, cây hút dinh dưỡng, nước và phát triển tốt.Ngoài ra Lân còn làm khả năng chịu hạn được tăng lên, lân còn tác dụng làm cho cây đẻ nhánh nhiều, khoẻ, tốc độ vươn cao nhanh và giữ cân bằng giữa Đạm – Lân – Kali giúp cho cây phát triển cân đối giữa năng suất và chất lượng. Cây dinh dưỡng đủ lân còn tăng quá trình đơm hoa, kết quả, chắc hạt. Thiếu lân ảnh hưởng tới quá trình hình thành và chắc hạt nên năng suất giảm rõ rệt.
Vậy là rõ tác dụng của Lân rồi Lân rất cần cho sự hình thành nên các bộ phận mới ra mầm non, đẻ nhánh, phân cành, ra hoa, đậu quả và phát triển hệ rễ.

Còn Humic thì sao nhỉ?
- Giảm sốc (stress) cho cây trong các điều kiện bất lợi.
- Làm tăng sức nảy mầm của hạt giống.
- Hỗ trợ các quá trình trao đổi chất và các biến đổi hóa học trong tế bào sống của cây.
- Cung cấp nhiều loại auxin (chất kích thích sinh trưởng) cho cây.
- Đẩy nhanh tốc độ các phản ứng hóa học trong cây.
- Tạo môi trường làm ngăn chặn sự phát triển của một số loại cỏ dại.
- Làm giảm các độc chất hóa học trong đất do acid humic có khả năng phản ứng với một số loại thuốc bảo vệ thực vật làm cố định chúng hoặc có thể kết hợp với các hợp chất bền trong thuốc bảo vệ thực vật với cây trồng có thể hấp thụ được những phức hợp này.
Axit humic bón vào đất có tác dụng kích thích sự phát triển của hệ rễ để hấp thu chất dinh dưỡng tốt hơn, cây sinh trưởng phát triển mạnh hơn. Nếu được hấp thu trực tiếp qua lá chúng sẽ giúp tăng cường sự quang hợp của cây do kích thích sự hoạt động của các men tham gia trong quá trình quang hợp. Cường độ quang hợp mạnh cây sẽ sinh trưởng nhanh. Ngoài ra axit humic còn làm tăng sức đề kháng của cây với sâu bệnh và các điều kiện bất lợi như nóng, rét, hạn, úng, chua phèn....
Thì ra Humic cũng cả tá tác dụng đấy chứ, cứ tưởng nó kích rễ thôi chứ.

Vậy còn chất DHST thì sao đây.
các Auxin thúc đẩy hình thành rễ thân, rễ nhánh, rễ lá , bởi vậy có thể dùng để thúc đẩy sự mọc rễ của hạt giống, ươm giống sinh rễ, nhưng nếu nồng độ quá lớn thì nó có thể khống chế sinh rễ.
Chất kích thích ra rễ là hợp chất hóa học cực mạnh kích thích cây trồng ra rễ nhanh và nhiều trong thời gian ngắn,nhưng liệu nó có ảnh hưởng gì đến cây trồng khi ta sử dụng nhiều lần không nhỉ, thôi không chơi đâu.
Túm lại nên dùng Lân và Humic để phục hồi rễ vậy, để vậy nhìn ngứa mắt quá.

Read More

PHÂN BIỆT -TIÊU ĐIÊN – TIÊU XOẮN LÁ NGUYÊN NHÂN VÀ GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC

Bệnh tiêu điên –Tiêu xoắn lá có rất nhiều tên gọi khác nhau như bệnh xoắn lùn, bệnh long khớp, bệnh khảm, bệnh tiêu cằn…. Đây là một loại bệnh rất phổ biến trên cây Hồ tiêu và đã gây nên những thiệt hại rất lớn cho các nhà vườn hiện nay.

I> TIÊU ĐIÊN
1> NGUYÊN NHÂN
Có thể xẩy ra ở những vương Tiêu kiến thiết cơ bản và cả ở những vườn cây đã cho thu hoạch.
Do cây bị nhiễm vi rút gây ra, nó có thể lây lan qua nhiều con đường như rầy rệp, đôi khi là do tuyến trùng hoặc do dụng cụ trong quá trình cắt tỉa nhánh Tiêu, hoặc do nguồn giống
Các triệu chứng dễ thấy như: đốt thân ngắn lại, lá nhỏ, vàng và xoắn lại; dây không vươn dài, ít ra hoa, quả non lép, dễ rụng ,lá cứng, giòn, hơi nhăn nheo gợn sóng, đọt không phát triển.
2> GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC
Đối với bệnh Tiêu điên do virut gây ra cho tới thời điểm này vẫn chưa có loại thuốc điều trị hữu hiệu.
Nếu là Tiêu bị virus nên nhổ bỏ, đốt, khử trùng đất, bón vôi, dùng các loại thuốc kháng sinh thực vật, phơi đất ít nhất 6 tháng đến 1 năm mới trồng lại. Nếu biết giống mình đang trồng là giống gì thì nên thay thế bằng giống khác (ví dụ: giống Vĩnh Linh thì thay thế Lộc Ninh hoặc sẻ Phú Quốc…)
II> TIÊU BẠC LÁ XOẮN LÁ
1> NGUYÊN NHÂN
Thường xẩy ra trên những vườn tiêu kiến thiết cơ bản, vườn tiêu cắt lấy hom giống.
Có rất nhiều nguyên nhân làm phát sinh và lây lan bệnh này như:
Do cây thiếu , mất cân bằng, hay rối loạn về dinh dưỡng.
Do các loại côn trùng chích hút ,hút nhựa,dinh dưỡng làm lá biến dạng,cây còi cọc.
Do người dân canh tác không đúng kỹ thuật.
Do đất không thoát nước,kết dính,đóng váng trên bề mặt,độ PH thấp.
Do đất canh tác bạc màu, tồn dư thuốc hoá học làm thoái hoá đất.(thuốc cỏ, 2,4d…). Đặc biệt cắt hom không đúng thời điểm cũng làm cho cây bị rối loạn.
Triệu chứng gần giống như ở Tiêu điên: Đốt thân ngắn lại, lá nhỏ, bạc trắng và hơi nhăn nheo gợn sóng ,cong cớn; tay (cành) không vươn dài, ra hoa nhiều, hạt thường lép, ít đóng hạt thưa hạt ,lá cứng, giòn. Nhưng đọt vẫn phát triển.
Bộ rễ kém phát triển, chỉ có vài sợi rễ ngắn trơ trụi, không thể đảm bảo cho cây sinh trưởng bình thường.
Khi người trồng tiêu bón phân hóa học không cân đối về tỷ lệ N:P:K, gây thiếu hụt chất dinh dưỡng cho cây trồng, bên cạnh đó còn làm cho đất đai bị cằn cỗi, phát sinh bệnh dịch. Và cũng từ việc bón phân hóa học quá nhiều để làm cho vườn cây tốt hơn, sinh trưởng nhanh hơn, chạy theo lợi nhuận của người nông dân đã dẫn đến tình trạng cây Tiêu bị giảm sức đề kháng, chậm phát triển , kém năng suất. Trong khi đó, việc phòng trừ sâu bệnh của họ cũng chưa kịp thời và triệt để. Đất trồng tiêu xuống cấp trầm trọng và tiêu mắc bệnh là điều không tránh khỏi.
2> GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC
Tiêu xoăn lá do thiếu cân đối chất dinh dưỡng vẩn có thể khắc phục được
Trong trường hợp tiêu xoăn lá do thiếu cân đối chất dinh dưỡng do canh tác sai có thể khắc phục bằng cách cân đối lại chế độ chăm sóc (tăng hàm lượng kẽm, sắt, đồng, bo… trong chế độ chăm bón). Chăm sóc cân đối một cách thường xuyên cây sẽ dần hồi phục lại. Đặc biệt dùng các chế phẩm sinh học, phân bón lá cây có khả năng phục hồi hiệu quả nhất khị tiêu bị xoăn lá do thiếu dinh dưỡng.
Cải tạo đất thông thoáng, tơi xốp, khả năng thoát nước tốt vào mùa mưa, tăng độ phì nhiêu cho đất, tạo điều kiện tự nhiên cho ôxy bề mặt trao đổi với đất. Hạn chế nấm bệnh gây thối rễ tơ bằng các chế phẩm sinh học đối kháng như Pseudomonas hay Trichoderma.Tạo điều kiện thuận lợi để cây khoẻ mạnh, cây có khoẻ mạnh mới có thể kháng được bệnh , thậm chí kháng được cả côn trùng gây hại.
Bổ sung trung , vi lượng cho cây, nên kết hợp với Acid humic từ than mùn, axit amin trong phân sinh học như Đạm cá, HUMATGOLD, Bánh dầu các loại nữa thì cây càng chóng phục hồi.
III> KẾT LUẬN
Để có một vườn tiêu đẹp và năng suất thì đòi hỏi cần có thời gian và sự đầu tư dài hạn.
Để chúng ta không tốn nhiều thời gian, công sức và tiền của thì cần có một kiến thức nhất định, cần phải biết phân biệt đâu là Tiêu điên, đâu là tiêu xoăn lá. Đã có nhiều trường hợp không xác định được bệnh của cây Tiêu nên đã xẩy ra tình trạng đào phá hàng loạt gây tổn thất nghiêm trọng về kinh tế cho người trồng Tiêu.
Canh tác theo hướng nông nghiệp hữu cơ là biện pháp tiến bộ và bền vững. Là hướng đi đúng đắn của nền nông nghiệp Viêt Nam.

Read More

Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây Hồ Tiêu

1. Đặc điểm chung cây hồ tiêu:

Hồ tiêu là cây công nghiệp lâu năm, thân bò, rễ móc nên cần có trụ (chóe) để cây bám rễ phụ. Rễ tiêu gồm hệ thống rễ dưới mặt đất (3-6 rễ cái và nhiều rễ phụ) dùng hút nước và phân bón. Hệ thống rễ bám mọc từ đốt thân để bám vào trụ, giúp cây hồ tiêu vươn lên và cũng có khả năng hút nước, phân bón tuy khả năng này yếu hơn so với rễ mọc trong đất.

Cây hồ tiêu thích hợp với khí hậu vùng xích đạo và nhiệt đới. Nhiệt độ thích hợp trung bình 22-280C. Hồ tiêu yêu cầu lượng mưa cao từ 2000-3000mm/năm, phân bổ đều trong 7-8 tháng và cần 3-5 tháng không mưa ở cuối giai đoạn thu hoạch để phân hóa mầm hoa tốt, ra hoa tập trung. Hồ tiêu có thể trồng được trên nhiều vùng đất nhưng đất thích hợp phải là đất tơi xốp, nhiều mùn, pH 5,5-7, thoát nước tốt. Mật độ trồng thích hợp nhất của hồ tiêu từ 2000-2500 nọc/ha, đất tốt nên trồng thưa, đất xấu trồng dày hơn. Đất dốc cần bố trí hàng tiêu theo đường đồng mức để giảm bớt rửa trôi dinh dưỡng và xói mòn đất.

2. Giống

Ở Việt Nam hiện nay tồn tại ba dạng giống chủ yếu:

- Giống tiêu lá cỡ trung bình: nguồn gốc có thể từ giống Lada Belangtoeng, giống này có nguồn gốc từ Indonexia và di thực vào Việt Nam năm 1947. Từ đó, giống này có thể mang nhiều tên địa phương khác nhau: Nam Vang, Phú Quốc, Lộc Ninh, Vĩnh Linh và nhiều tên gọi khác. Giống có cỡ hạt lớn trung bình, chiều dài chùm quả trung bình 11cm.

- Giống tiêu sẻ:lá nhỏ, chùm quả ngắn, màu xanh của lá không đậm như giống tiêu Lada Belangtoeng, chiều dài chùm quả trung bình khoảng 8cm, hạt nhỏ hơn giống tiêu có cỡ lá trung bình. Giống có tên gọi theo địa phương như tiêu sẻ Lộc Ninh, tiêu sẻ Đất Đỏ, tiêu sẻ Mỡ.

- Tiêu trâu: lá lớn, chùm quả dài, hạt lớn nhưng năng suất không cao bằng hai giống tiêu lá trung bình và lá nhỏ.

- Tiêu Ấn Độ:Hiện nay giống này được ưa chuộng vì chùm quả dài, đóng hạt dày, năng suất cao, cho thu hoạch sớm, hai giống chủ lực là Panniyur và Karimunda.

3. Kỹ thuật trồng:

3.1. Vườn ươm

Phương pháp thực hiện

- Dọn sạch nền đất ở luống ươm

- Kích thước luống rộng 1m, dài 8 - 10m.

- Túi làm bầu là bì PE có kích thước 10cm x 15cm (rộng x dài), đục 8 lỗ thoát nước ở nửa dưới của bầu, phân bố thành 2 hàng và cách đáy bầu không quá 2cm.

- Hỗn hợp đất cho vào bầu:

- Sử dụng lớp đất mặt 0 - 20cm, nhặt sạch rễ cây, đá sỏi hay các vật lạ khác. Đất lấy về được phơi khô dưới nắng to sau đó đập nhỏ.

- Phân chuồng phải hoai mục.

- Phân Bacte Phytop

- Lượng đất, phân ước tính cho 1ha vườn ươm (60.000 bầu) như sau:

- Đất: 28 - 30 tấn.

- Phân chuồng: 7 - 8 tấn.

- Bacte Phytop: 100 - 120 kg.

- Vôi: 350 - 360 kg.

- Phân chuồng, Bacte Phytop và vôi được trộn đều ủ một tuần. Sau đó, trộn đều đất với phân đã ủ, rồi cho vào bầu.

- Bầu đất phải cân đối, thẳng đứng, lưng bầu không gãy khúc, xếp vào luống.

- Đóng các cọc nẹp dọc luống và giăng dây để giữ cho bầu thẳng đứng.

Phương thức nhân giống:

-Chọn cây giống có năng suất cao, chất lượng tốt, không nhiễm sâu bệnh hại.

Hom giống:

- Cành tược (dây thân): tiêu trồng từ cành tược mau cho quả lớn, thường năm thứ ba sau khi trồng, năng suất cao và tuổi thọ kéo dài 15-20 năm, tỷ lệ hom sống đạt cao (khoảng 90%).

- Cành lươn: tiêu trồng từ cành lươn cho quả chậm hơn và phải đôn tiêu, thường từ năm thứ 4 sau khi trồng. Tuy vậy cây tiêu cho năng suất cao, ổn định và lâu già cỗi.

- Giống sau khi lấy về được dùng dao sắc, cắt hết lá và rễ trước khi giâm.

- Cắt hom tiêu vào mùa mưa, trên cây mẹ 1-2 năm tuổi.

- Hom được cắt xiên phía dưới gốc, mỗi hom dài 2 đốt, vết cắt cách đốt cuối cùng 1,5 - 2cm, không sử dụng đoạn hom cách ngọn 20-25cm, cắt chừa gốc một đoạn 40-50cm và không làm tổn hại đến cây mẹ và hom giống.

- Hom tiêu cắt xong cần ươm ngay, nếu vận chuyển đi xa cần bó mỗi bó 50 hom, đặt trong thùng xốp, phun nước đều.

Xử lý hom giống và cắm hom vào bầu

- Xử lý hom giống bằng sản phẩm Bacte Phytop đậm đặc (có chứa chủng vi khuẩn đối kháng Pseudomonas sp và nấm đối kháng Trichoderma sp) để phòng các bệnh ở rễ do nấm gây ra và kích thích sự ra rễ.

- Đổ Bacte Phytop ra đĩa giấy sạch, sau khi cắt hom, chấm miệng cắt hom giống (đầu gốc, nằm trong bầu) vào sản phẩm, để 5 phút và chấm lần 2 rồi giâm vào bầu.

- Hom giống đã qua xử lý Bacte Phytop đậm đặc, đem cắm vào bầu. Mỗi bầu giâm 1 - 2 hom.

- Hom hai đốt nên cắm một đốt nằm dưới mặt đất và nghiêng một gốc 450 so với phương thẳng đứng.

Chăm sóc cây sau giâm

- Tưới nước: Ngay sau khi giâm xong, dùng bình phun sương phun nước lên các ô thí nghiệm cho cây đủ ẩm tạm thời. Sau đó, khi bề mặt bầu đã đủ ẩm thì cách 2 - 3 ngày tưới một lần tùy theo độ ẩm ở mô hình.

- Làm cỏ: Sau khi giâm một tháng, cỏ bắt đầu mọc nhiều nên lúc này chúng ta tiến hành làm cỏ. Ở giữa và xung quanh luống thí nghiệm thì nhổ cỏ cả gốc. Còn trên bầu, chỉ dùng tay ngắt nhẹ ngọn cỏ cho đứt để hạn chế khả năng cạnh tranh dinh dưỡng của chúng và hom tiêu.

- Bón Bacte Phytop: Một tháng sau khi giâm bỏ Bacte Phytop vào bầu, với lượng bón 10gam/ 5 bầu.

3.2.Vườn trồng:

Loại trụ, khoảng cách và mật độ trồng:

* Trụ sống:

Yêu cầu trụ sống:

- Sinh trưởng nhanh, khỏe, thân cứng, vỏ tương đối nhám để tiêu dễ bám.

- Bộ rễ ăn sâu để không cạnh tranh dinh dưỡng với cây tiêu.

- Ít lá hoặc tán thưa để không che ánh sáng của cây tiêu, có khả năng chịu xén tỉa nhiều lần mà không chết.

- Ít sâu bệnh hoặc không phải là cây ký chủ của sâu bệnh hại tiêu.

- Thông thường chọn cây họ đậu hoặc một số cây có thể trồng bằng cành để kịp cho tiêu leo bám.

Một số loại trụ sống được trồng làm trụ tiêu:

- Đông Nam Bộ: Keo đậu (Leucaena Leucocephala), lồng mức (Wrightia annamensis), gòn (Ceiba pentandra), giả anh đào hoặc còn lại là đỗ quyên (Gliricidia sepium) trồng với khoảng cách 2,5 x 2,5m hoặc 2,5 x 3,0m, mật độ 1.300-1.600 trụ/ha. Ngoài ra các cây như hoa sữa, núc nác (Oroxylum indicum), muồng, keo cũng có thể dùng làm cây trụ cây tiêu song ít phổ biến.

- Duyên Hải Miền Trung: Lồng mức, keo dậu, mít (Artocarpus heterophyllus) trồng với khoảng cách 2,5 x 2,5m hoặc 2,5 x 3,0m, mật độ 1.300-1.600 trụ/ha. Ngoài ra các cây như hoa sữa, núc nác (Oroxylum indicum), muồng, keo cũng có thể dùng làm trụ cây tiêu song ít phổ biến.

- Tây Nguyên: Keo dâu, giả anh đào, muồng đen (Cassia siamea), lồng mức trồng với khoảng cách 2,5 x 2,5m hoặc 3,0 x 3,0m, mật độ 1.100-1.600 trụ/ha.

* Trụ làm bằng vật liệu khác:

Bồn gạch

- Đường kính gốc: 0,8-1m

- Đường kính ngọn: 0,6-0,8m

- Chiều cao: 3,2-3,5m

- Khoảng cách: 2,0-2,5m x 2,0-2,5m

Vùng Duyên Hải Miền Trung không nên dùng trụ gạch và trụ bê tông, do khí hậu nắng nóng và mưa nhiều, địa hình hẹp và dốc, lượng mưa lớn dễ gây xói mòn.

Cần làm giàn che cho tiêu trồng mới, có thể dùng lưới che công nghiệp, lá dừa, phên tre hoặc các vật liệu che chắn nhẹ.

* Kỹ thuật trồng tiêu:

- Thời vụ trồng tiêu:

Thời vụ trồng tùy thuộc vào điều kiện khí hậu của từng khu vực, thường trồng vào đầu mùa mưa, khi đã mưa đều và kết thúc trước mùa khô khoảng 2-2,5 tháng.

Vùng:

Đông Nam Bộ tháng 6-8

Duyên Hải Miền Trung tháng 9-10

Tây Nguyên tháng 5-8

- Chọn đất trồng tiêu, làm đất, đào hố và thiết kế lô trồng:

+  Đất trồng tiêu cần tơi xốp, dễ thoát nước, không úng nước vào mùa mưa, độ dày tầng đất canh tác tối thiểu 70cm, pH của đất khoảng 5,5-7,0 là thích hợp cho cây tiêu.

+ Kích thước hố thường 30x40x40cm cho hom đơn hoặc 40x40x40cm, mỗi hố bón 7-10kg phân chuồng hoai +0,3 – 0,5 kg Bacte Phytop + 3-5 kg vôi + 200-300g phân supe lân, trộn đều với lớp đất mặt cho vào hố khoảng 20cm. Nên tiến hành đào hố và trộn phân lấp hố trước khi trồng ít nhất nửa tháng.

+ Thiết kế hệ thống tiêu nước và trồng trụ tiêu cùng lúc, khoảng 10-15m đào một rãnh thoát nước vuông góc với hướng dốc chính, rãnh sâu 15-20cm, rộng 20cm, giữa hai hàng trụ tiêu. Dọc theo hướng dốc chính, khoảng 30-40m, thiết kế một mương sâu 30-40cm, rộng 40cm, giữa hai hàng trụ tiêu, mương thẳng góc với rãnh thoát nước.

- Đặt hom và buộc dây:

Khi đặt hom tiêu vào hố cần chú ý:

+ Xé bỏ bầu PE, tránh làm vỡ bầu sau đó lấp đất và nén chặt gốc.

+ Hom đặt riêng 30-450 hướng về phía trụ tiêu, nên đặt hom (bầu) vào hướng Đông.

+ Số hom (hoặc bầu) trên một trụ: 2 hom/trụ cho trụ sống hoặc trụ bê tông và 5-6 hom/trụ cho bồn gạch xây.

Sau khi dây tiêu đã phát triển vươn tới trụ nên dùng các loại dây mềm (dây nylon) để buộc dây tiêu vào cây trụ, buộc vào vị trí ở gần đốt của dây tiêu để rễ dễ bám bào trụ, sau khi rễ đã bám chặt vào trụ cần cắt bỏ dây buộc.

- Đôn tiêu:

Tiêu trồng bằng dây lươn cây sẽ cho nhiều dây thân, cắt bỏ các dây yếu, chỉ để lại 3-4 dây khỏe trên một gốc dây lươn. Sau 12-15 tháng, các dây tiêu đạt 1,5-2m, bắt đầu cho cành mang quả, khi phần lớn các dây tiêu trên trụ mang cành mang quả cần tiến hành đôn tiêu.

Xới đất quanh trụ tiêu thành rãnh sâu 7-10cm, cách trụ 15-20cm, chọn 3-4 dây tiêu khỏe, cắt hết lá dưới cành mang quả đầu tiên 30-40cm, khoanh tròn trong rãnh sao cho cành mang quả thấp nhất cách mặt đất 30-40cm, lấp một lớp đất mỏng 5-7cm, tưới nước, khi thấy rễ nhú ra từ các đốt đôn dưới đất cần lấp thêm 3-5cm đất trộn phân hữu cơ.

- Tỉa cành, tạo tán cây trụ sống và cây tiêu trong thời kỳ kinh doanh:

Khi cây trụ sống đã lớn, tán trụ giao tán cần rong tỉa bớt cành lá để tiêu nhận đủ ánh sáng, mỗi năm rong tỉa vài lần vào mùa mưa.

Sau khi thu hoạch tiêu, đến mùa mưa cần tỉa bớt những cành tược, cành lươn mọc ra từ gốc tiêu và cành tược mọc ngoài khung thân chính, việc tỉa cành nên tiến hành vào đầu mùa mưa để tạo dinh dưỡng cho mầm hoa trong vụ tiếp theo.

Ở một số vườn tiêu có hiện tượng hoa trổ rải rác không đúng thời vụ nên cắt bỏ những hoa này để tập trung cho hoa ra hàng loạt và quả chín tập trung.

- Làm bồn, bón phân và chăm sóc:

Làm bồn:

Tạo bồn cho cây tiêu nhằm mục đích giữ phân khi bón trong mùa mưa và giữ nước trong mùa khô. Ở vùng đất dốc kỹ thuật làm bồn rất quan trọng, chỉ cần làm bồn cạn để dễ tiêu nước trong mùa mưa.

4. Phân bón:

- Nhu cầu dinh dưỡng của hồ tiêu: Với năng suất 2 tấn/ha, hàng năm cây hồ tiêu lấy đi từ đất 70kg đạm (N) + 16kg Lân (P2O5) + 42kg Kali (K2O) + 18kg Magiê (MgO) + 67kg Canxi (CaO). Các kết quả nghiên cứu trên thế giới cho thấy, với mật độ 1750 nọc/ha, mỗi năm hồ tiêu lấy đi từ  đất khoảng 250kg N + 35kg P2O5 + 205kg K2O + 45kg CaO + 20kg MgO (De Waard, 1965). Ở những cây đầy đủ dinh dưỡng, hàm lượng trong lá hồ tiêu thường dao động trong khoảng 3,1-3,4% N; 0,16-0,18% P; 3,4-4,3% K; 0,44% MgO; 1,67% CaO, luôn cao hơn so với các cây trồng khác. Điều này chứng tỏ cây hồ tiêu hút và tích luỹ nhiều dinh dưỡng hơn so với một số cây trống khác. Cây hồ tiêu có nhu cầu đạm và kali là cao nhất sau tới lân, canxi, magiê và các vi lượng khác. Hiện tại, nhiều vườn hồ tiêu ở nước ta do địa hình cao, dốc, đất có thành phần cơ giới nhẹ lại được tưới nước thường xuyên nên dinh dưỡng bị rửa trôi nhiều. Các hàng tiêu phía rìa vườn, nhất là gần đường thoát nước thường có biểu hiện thiếu kali và magiê rất rõ. Thiếu kali, lá bị khô đầu và lan hết phân nửa lá. Thiếu magiê, các lá trưởng thành chuyển màu vàng lục nhưng gân lá còn xanh.

QUY TRÌNH BÓN PHÂN

Cách bón: Xẻ rãnh nông giữa 2 nọc tiêu rồi rải phân và lấp đất hoặc chọc lỗ để bón phân hoặc xới nhẹ rồi rải. Cần lưu ý rằng rễ hồ tiêu thường ăn nông, do đó tránh xới sâu làm đứt rễ, tránh tuyến trùng và nấm bệnh xâm nhập. Ngoài ra, để hố tiêu có năng suất cao cần bón  0,3  - 0,5kg vôi / nọc/ năm.

Ngoài phân bón gốc, việc bổ sung phân bón lá rất cần thiết để hồ tiêu đậu nhiều trái, năng suất cao. Phun phân bón lá có hàm lượng đạm cao vào thời kỳ sau thu hoạch, tỉa cành nhằm kích hoạt chồi mới phát mạnh, cành vươn tốt, nhanh có hoa. Phun phân bón lá có hàm lượng Bo cao vào thời kỳ hồ tiêu ra nụ để kích thích phân hóa mầm hoa và giúp hoa nở tốt, đậu nhiều trái. Phun phân bón lá có hàm lượng kali và Magie cao vào thời kỳ bắt đầu ra hoa, sau đậu trái và dưỡng trái nhằm giúp trái lớn nhanh, to hạt, chống rụng trái.

THỜI KỲ KTCB:

Bón lót: 15-20 kg phân chuồng hoai mục/ nọc + Bacte 55: 0,1kg + Bacte-Phytop: 0,3 kg/ nọc (Trước khi trồng)

Tưới thúc: hòa tan 30-50g  NPK-20-20-15+TE , tưới 2-3 lần, cách nhau 10-15 ngày/lần nhằm giúp hồ tiêu ra rễ mạnh, phát cành khỏe.

Bón thúc:

+  Năm 1: Bacte 55: 0,3-0,5 kg/ nọc

+ Năm 2:  0,3-0,5 kg vôi/ nọc + Bacte 55: 0,4 - 0,7 kg/nọc  (chia làm 4 lần bón vào đầu-giữa-cuối mùa mưa + 1 lần vào mùa khô ) + 0,3 - 0,5kg/ nọc Bacte-Phytop (2 lần/ năm, đầu và cuối mùa mưa) +10-15 kg phân chuồng hoai mục/ nọc (cuối năm 2) + phun Bacte 02 + Bacte Siêu kali + Bacte Magie Bo

THỜI KỲ KINH DOANH (4 lần bón/ năm)

Quy trình ( bón phân 4 lần/ năm)

+ Sau thu hoạch: 0,3 – 0,5 kg vôi/ nọc + Bacte-Phytop: 0,3-0,5 kg/ nọc + Bacte 55: 0,5-0,7 kg/nọc + Bacte 02.

+ Trước ra hoa: Bacte 55: 0,3-0,4 kg/nọc + Bacte Magie Bo+ Bacte 02.

+ Sau đậu quả: Bacte 55: 0,3-0,4 kg/nọc + Bacte Kali 50: 0,2 – 0,3 kg/ nọc + phun Siêu Kali + Bacte Magie Bo.

+ Nuôi quả: Bacte Kali 50: 0,3-0,4 kg/nọc  + Bacte-Phytop: 0,3-0,5kg/nọc + phun Siêu Kali + Bacte Magie Bo.

Ghi chú: Tùy theo sinh trưởng phát triển của cây cũng như năng suất mà điều chỉnh lượng bón phân phù hợp theo từng năm.

*Cần bón cân đối giữa đạm, lân, kali, canxi, magie. Bón thừa đạm, thiếu canxi, magie là nguyên nhân cây hồ tiêu bị bệnh chết nhanh, bệnh chết chậm,...

5. Tưới nước:

Vườn tiêu mới trồng và trong giai đoạn chưa cho trái, vào mùa khô phải tưới nước và kết hợp che chắn, không nên tỉa cành cây trụ sống trong mùa khô để tạo ẩm độ trong vườn và che bóng cho cây tiêu.
Trong thời kỳ kinh doanh, sau vụ thu hoạch chỉ nên tưới nước vừa đủ để cây tiêu tồn tại, không nên tưới nhiều vì tưới nhiều cây tiêu sẽ tiếp tục sinh trưởng và ra hoa rải rác làm ảnh hưởng mùa thu hoạch kế tiếp.

6. Làm cỏ, tủ gốc:

Làm cỏ bằng tay vài lần vào đầu và giữa mùa mưa, làm sạch cỏ quanh gốc tiêu trong vòng bán kính khoảng 0,5m, không nên thường xuyên làm sạch cỏ giữa các trụ tiêu, dùng cỏ hoặc rơm rạ khô tủ quanh gốc tiêu vào đầu mùa khô để giữ ẩm.

7. Sâu bệnh hại chính và biện pháp phòng trừ:

7.1. Rệp sáp (Pseudococcus sp.):

- Là loại côn trùng nhỏ, hình bầu dục, dài 2,5-4,5mm, rộng 2-3mm. Cơ thể màu vàng hồng, bên ngoài phủ một lớp bột sáp màu trắng.

- Cách sống và gây hại: Rệp sống thành từng đám bám chặt vào chùm hoa, trái, kẽ cành hoặc mặt dưới của lá, hút nhựa cây và làm lá, trái bị héo khô. Sau một thời gian rệp hại thường thấy nấm bồ hóng đen phát triển ở những nơi có nhiều chất đường do rệp tiết ra. Ngoài việc gây hại những bộ phận trên mặt đất, rệp còn chui vào đất bám và chích hút dịch ở gốc thân, cổ rễ, rệp sinh sản rất nhanh và phát triển mạnh vào cuối mùa mưa, thường cộng sinh với nấm Bornetina sp. ở trong đất, do vậy rệp khó bị diệt bằng thuốc hóa học.

- Phòng trừ:

+ Thường xuyên theo dõi trên cây và dưới bộ rễ, đặc biệt là vào cuối mùa mưa, đầu mùa khô.

+ Khi phát hiện dùng Fenbis 10ND, Sevin 80WP, phun với nồng độ 0,15-0,2% hoặc dùng Supracide 40 EC với nồng độ 0,2%.

7.2. Các loại rầy mềm (Toxoptera sp.) và bọ xít lưới (Elasmognathus nepalensis):

- Gây hại: Rầy mềm và bọ xít lưới gây hại trên đọt non, lá, chùm hoa, chùm quả và cả trên dây tiêu.

- Phòng trừ: dùng Actara, Padan 95SP, Pyrinex 25EC phun với nồng độ 0,15-0,2%.

7.3. Tuyến trùng hại tiêu

- Triệu chứng và gây hại: tuyến trùng hại bộ rễ làm cho cây tiêu sinh trưởng kém, lá vàng, nếu bị nặng cây sẽ héo và chết, tuyến trùng thường xuất hiện và gây hại trong thời kỳ kinh doanh.
Khi tuyến trùng đục vết thương ở rễ để chích hút tạo điều kiện cho các loại nấm như Phytophthora capsici, Fusarium sp., Pythium sp. xâm nhập qua vết thương hủy hoại bộ rễ cây tiêu làm cho cây tiêu càng chết nhanh.

- Hai loài tuyến trùng thường gặp là tuyến trùng gây nốt sần (Meloidogyne incognita) và tuyến trùng đục hang (Radopholus similis), ngoài ra còn có một số loài khác ít gây thiệt hại.

- Phòng trừ:

+ Chọn các giống có khả năng kháng bệnh tốt như Lada Belangtoeng, Vĩnh Linh, Ấn Độ.

+ Làm bồn cho tiêu, không để nước chảy từ trụ này sang trụ khác.

+ Khi bón phân không làm tổn thương bộ rễ của tiêu.

+ Biện pháp hóa học: bỏ Nokaph, Vifuran, Carbosulpha

+ Biện pháp sinh học :Bón Bacte-Phytop:300-500g/ gốc/ lần (năm bỏ 2  lần vào đầu và cuối mùa mưa), kết hợp bón Bacte 55 để cây phục hồi sau khi bị bệnh.

7.4. Bệnh chết nhanh:

- Nguyên nhân: Do nấm Phytophthora sp (Phytophthora capsici và Phytophthora pamilvora) gây ra.

- Đặc điểm:

+ Nấm Phytophthora capsici xuất hiện ở tất cả các bộ phận của cây tiêu kể cả phần trên mặt đất và dưới mặt đất. Đầu tiên, có một hoặc nhiều đốm màu tối xuất hiện ở mép lá, những đốm này sau đó kết hợp lại với nhau dẫn đến rụng lá, thậm chí lá có  thể bị rụng trước khi những vết đốm này lan rộng ra khắp phiến lá. Nấm bệnh cũng có thể gây hại trên các chồi non, cành, thân, gié hoa, gié quả. Nấm sinh sản nhiều bào tử sẽ tạo thành một lớp nấm màu trắng bao phủ lên những cành non bị thối. Sự nhiễm bệnh trên nhánh gây khô và rụng lá. Thân cây tiêu bị nhiễm bệnh Phytophthora spp. sẽ bị vàng, thối và cây bị chết hoàn toàn. Sự nhiễm bệnh trên hoa gây hiện tượng hoa bị đen và rụng; quả và gié quả bị đen. Khi cây bị hại thân lá có triệu chứng héo rũ nhanh, từ khi bệnh xuất hiện đến khi cây tiêu chết hoàn toàn có thể chỉ trong vòng vài ba tuần lễ.

+ Hằng năm, bệnh thường gây hại mạnh vào thời điểm chuyển tiếp giữa mùa mưa sang mùa khô. Những trận mưa đầu mùa thường dễ gây tình trạng úng tạm thời, làm cho hoạt động sinh lý của cây bị thay đổi đột ngột, cây bị suy yếu tạo điều kiện cho nấm bệnh xâm nhiễm dễ dàng. Chế độ chăm sóc có quan hệ chặt chẽ đến quá trình xâm nhiễm gây hại của bệnh. Nếu bón thiếu phân, bón quá sát gốc làm đứt nhiều rễ, cây sinh trưởng yếu, bệnh gây hại tăng. Đất có thành phần cơ giới nặng, dí chặt, độ pH quá thấp, có nhiều tuyến trùng, rệp sáp gây hại càng làm gia tăng bệnh nấm gốc rễ cây hồ tiêu.

+ Nấm gây bệnh tấn công trên tất cả các phần của cây tiêu, và ở tất cả các thời kỳ sinh trưởng của cây, trường hợp nấm bệnh tấn công vào rễ hoặc cổ rễ sẽ gây cây chết đột ngột. Bệnh thường phát triển nhiều trong mùa mưa, những lá bên dưới sẽ dễ nhiễm nấm bệnh sau những cơn mưa lớn vào đầu mùa mưa. Nấm bệnh xâm nhập vào cây trực tiếp qua biểu bì hoặc gián tiếp qua khí khổng.

+ Đất ẩm ướt, đất nghèo dinh dưỡng, đất có hàm lượng canxi, magiê, kali thấp và hàm lượng đạm cao cũng tạo điều kiện cho nấm Phytophthora spp. phát triển mạnh.

- Phòng trừ:

Đối với bệnh chết nhanh gây thối rễ, cần áp dụng đồng bộ các biện pháp:

+ Biện pháp canh tác: thoát thủy tốt, tạo sự thông thoáng cho vườn trong mùa mưa, loại bỏ chôn vùi các tàn dư thực vật quanh gốc tiêu trong mùa mưa, vệ sinh vườn làm sạch cỏ dại, đốt bỏ cành nhánh bị bệnh.

+ Biện pháp hóa học: Khi phát hiện cây tiêu có dấu hiệu bệnh dùng các loại thuốc như: Agrifos-400, Phosphonate, Aliette 80WP, Alpin 80WP, Ridomil 24EC pha ở nồng độ 0,1-0,2% phun quanh gốc và toàn bộ tán lá.

+ Biện pháp sinh học: bón phân Bacte Phytop (có chứa chủng vi khuẩn đối kháng Pseudomonas spp. và nấm đối kháng Trichoderma sp.) và bón kết hợp phân Bacte 55 để cây phục hồi sau khi bị bệnh.

+ Bón phân: bón cân đối N, P2O5, K2O, Ca, Mg, không bón thừa N.

7.5. Bệnh chết chậm:

- Nguyên nhân: do các nấm như Fusarium sp., Rhizoctonia sp., Diplodia sp., tuyến trùng Radopholus similis, Meloidogyne incognita ,…

- Đặc điểm:

Bệnh chết chậm thường có triệu chứng vàng lá từ từ, nhiều khi cây hồ tiêu bị bệnh 2-3 năm sau mới chết. Cây bị bệnh kém phát triển, năng suất thấp, bộ rễ thường bị hủy hoại. Quan sát thấy trên rễ có nhiều mụn u sưng; gốc thân, cổ rễ bị thâm đen, thối khô và các bó mạch trong thân bị chuyển màu thâm đen.

Do bộ rễ bị tổn hại, quá trình thoát nước, vận chuyển muối khoáng bị gián đoạn nên cây mới bị bệnh có biểu hiện sinh trưởng kém, lá bị vàng và rụng dần dần, cây còn nhỏ có thể bị chết khô hoàn toàn. Trường hợp cây tiêu bị bệnh nhẹ thì dây tiêu không chết nhưng sinh trưởng không bình thường và cằn cỗi.

Bệnh héo do các loài thuộc chi Fusarium gây ra rất khó phòng trừ do bào tử hậu tồn tại rất lâu trong đất.

- Phòng trừ:

+ Biện pháp canh tác: không nên để vườn bị ngập nước và quá ẩm ướt.

+ Biện pháp hóa học:  khi có triệu chứng bệnh xuất hiện, có thể dùng thuốc Topsin-M, Benzeb với nồng độ 0.2% để phun trên lá và tưới vào gốc (2-3 lít/gốc).

+ Biện pháp sinh học: bón phân Bacte Phytop (có chứa chủng vi khuẩn đối kháng Pseudomonas spp. và nấm đối kháng Trichoderma sp.) và bón kết hợp phân Bacte 55 để cây phục hồi sau khi bị bệnh.

+ Bón cân đối N, P2O5, K2O, Ca, Mg, không bón thừa N.

7.6. Bệnh than thư:

- Do nấm Colletotrichum gloeosporioides gây nên.

- Triệu chứng: Trên lá có những vết vằn lớn màu vàng nâu, xung quanh vết vằn có quầng đen. Nếu vết bệnh lây sang cành, bông thì làm rụng đốt, cành, hạt khô đen và lép.

- Phòng trừ: dùng Topsin-M, Carbenzim và Bendazol với nồng độ 0,2% để phun xịt.

7.7. Bệnh virus hay bệnh xoắn lùn:

- Nguyên nhân gây ra bệnh này là do virus, bệnh thường bắt đầu xuất hiện ở thời kỳ kiến thiết cơ bản, tác nhân truyền bệnh ở vườn tiêu chủ yếu là côn trùng chích hút như bọ xít, rầy, rệp, tuyến trùng và dụng cụ dao, kéo cắt tỉa cây tiêu.

- Triệu chứng: lá nhỏ, cong queo, lá có màu hơi vàng, thường xuất hiện ở các lá non, cây cằn cỗi, chậm phát triển, giảm năng suất, khi bệnh nặng cây sẽ chết.

- Phòng trừ: Để phòng trừ bệnh này trước hết không trồng hom giống từ vườn tiêu bị bệnh, khi bệnh xuất hiện nhổ bỏ những cây bị bệnh, gom lại phơi khô đem đốt để hạn chế sự lây lan. Khi phát hiện côn trùng môi giới truyền bệnh nên dùng Bassa 50EC (0,1%), Vibasa (0,2%), Suprathion 40EC (0,2%) phun xịt định kỳ để diệt.

8. Thu hoạch, sơ chế và bảo quản

- Ở Tây Nguyên thu hoạch từ tháng 2-4.

- Không nên thu hoạch khi quả tiêu còn xanh, thời điểm thu hoạch tốt nhất để làm tiêu đen khi chum tiêu có trên 5% quả chín có màu vàng, đỏ và để làm tiêu sọ khi trên 20% quả chín.

- Khi thu hái xong có thể phơi ngay để làm tiêu đen hoặc ủ 1-2 ngày trong mát cho tiêu tiếp tục chín để làm tiêu sọ, thường xuyên trộn đều trong quá trình ủ để quả chín đạt độ đồng đều cao, tách hạt ra khỏi chum quả sau khi phơi 1-2 nắng.

- Phơi khô: Để tiêu đen thương phẩm có màu đẹp, trước khi phơi nên nhúng tiêu vào nước nóng 800C trong vòng 1-2 phút, trộn đều sau đó lấy ra để trong mát cho ráo nước rồi đem phơi.

- Phơi tiêu trên sân xi măng, tấm bạt và nong tre, sân cần được rửa sạch trước mỗi đợt phơi, dùng lưới ni-lông bao quanh khu vực phơi để tránh thú vật vào khu phơi. Nếu trời nắng tốt phơi 3-4 ngày là đạt, độ ẩm của hạt sau khi phơi khô phải đảm bảo dưới 15%, sản phẩm sau khi phơi gọi là tiêu đen.

- Có thể dùng máy sấy lúa, sấy bắp, sấy cà phê để sấy hồ tiêu, giữ nhiệt độ ổn định trong buồng sấy khoảng 55-600C.

- Sau khi phơi khô, tiêu cần được làm sạch tạp chất, lá, cuống chùm quả bằng cách sàng, quạt, giê. Muốn làm tiêu sọ (tiêu trắng), tốt nhất ngâm tiêu dưới 24-36 giờ, vớt tiêu ra bóc vỏ bằng tay và đải sạch vỏ, 4kg tiêu tươi có thể làm được 1kg tiêu sọ. Có thể làm tiêu sọ từ tiêu khô bằng cách cho tiêu vào bao đem ngâm trong nước lã 8-10 ngày trong bồn gỗ, thường xuyên thay nước, khi thấy vỏ đen bóc ra thì lấy ra, cho vào nong, thúng làm tróc vỏ, sau đó làm sạch và đem phơi.

- Bảo quản: cho tiêu vào bao 2 lớp, lớp trong là bao nilon (PE) để chống ẩm mốc, lớp ngoài là bao PP hoặc bao bố, đưa vào chất trên kệ hoặc pa-lét trong kho. Kho chứa phải thông thoáng, không quá nóng, không ẩm ướt.

Read More

Kỹ thuật trồng hồ tiêu vào mùa mưa

Kỹ thuật trồng tiêu do Viện kỹ thuật khoa học nông lâm nghiệp tây nguyên.  Cây tiêu trồng được trên nhiều loại đất khác nhau miễn là đạt các yêu cầu cơ bản sau:

1. Đất trồng tiêu:

•  Đất giàu mùn, có tầng canh tác dày trên 75cm, tốt nhất trên 1m dễ thoát nước, có độ dốc dưới 25 độ, không bị úng ngập.
• Đất dốc thoai thoải, thoát nước tốt phù hợp để trồng tiêu hơn đất bằng phẳng.
• Đất khi trồng tiêu bà con cần xử lý nhất là đối với những diện tích trước đó đã trồng tiêu, cà phê, cao su .v.v…  Cần phải áp dụng các biện pháp khai hoang cày bừa, rà rễ và đốt, gieo trồng cây phân xanh họ đậu từ 2- 3 vụ để cải tạo đất, xử lý đất để diệt trừ nấm bệnh trước khi trồng tiêu.

 Lưu ý: nếu mới lập vườn sau khi khai hoang phải được cày bừa, nhặt sạch rễ cây, rải vôi bột khi bừa với liều lượng 2 – 3 tấn / ha. Khuyến cáo bà con nên trồng tiêu trên trụ sống : các loại trụ như lồng mức, keo dậu, xoan. muồng đen, mít, núc nác …

2. Mật độ trồng

Trồng với khoảng cách 2.5m x 2.5m, mật độ 1.600 trụ/ha. Nếu trụ sống là cây muồng đen hay mít trồng với khoảng cách 3 x 3m, mật độ 1100 trụ/ha

• Cây trụ sống từ hạt thường được trồng trước khi trồng tiêu 1-2 năm.
• Cây trụ sống được trồng cùng năm với cây tiêu: cần trồng cây trụ tạm để cho tiêu leo bám trong những năm đầu
• Trồng tiêu trên trụ sống kết hợp trụ chết : trồng 1- 2 hàng trụ sống xen kẽ 1- 2 hàng trụ chết, trồng với khoảng cách 2.5 x 2.5 m, mật độ 1600 trụ /ha.

  lưu ý: không nên trồng tiêu với mật độ dày hơn 2.000 trụ/ha.

3. Giống tiêu sử dụng 

Trong vướn tiêu quy mô tương đối lớn hơn 1 ha trở lên nên sử dụng từ 2-3 giống tiêu, mỗi giống trồng riêng một khu vực để tiện chăm sóc, thu hoạch. Các giống có triển vọng hiện nay trong sản xuất là :giống Vĩnh Linh, Trung Lộc Ninh.

4. Kỹ thuật trồng tiêu:

• Đào hố có kích thước 60 x 60 x 60cm đặt bầu tiêu hay dây tiêu cách cây trụ sống từ 40-50cm.
• Bón lót 10 kg phân hữu cơ  hai + 0.3 kg phân lân nung chảy hoạc super lân + 0.3kg vôi cho 1 hố. Trộn các loại phân lót trên với lớp đất mặt rồi lấp đầy hố trồng.
• Xử lý hố : bằng một trong các loại thuốc như Confidor 100SL 0.1%-0.5 lít/ hố hoạc Marshal 5 G, 20 – 30 g /hố hoặc Basudin 10H, 20 – 30g/ hố. Việc trộn phân lấp hố và xử lý hố được thực hiện trước khi trồng tiêu ít nhất 15 ngày.
• Khi trồng móc lại hố để trồng, trồng tiêu ngang mặt đất, không trồng âm.
• Sau 7-10 ngày trồng tiêu bằng bầu, 2-3 ngày trồng tiêu bằng hom thân nếu trời không mưa phải tưới nước cho dây tiêu.
• Làm túp che nắng và chắn gió: do cây trụ sống còn nhỏ, chưa có tác dụng che bóng cần làm che nắng cho cây tiêu. Túp che nắng làm bằng lá dừa hoặc các vật liêu che nắng khác ở các địa phương như lưới.

5. Phòng trừ sâu bệnh :

Cây tiêu rất mẫn cảm, dễ nhiễm bệnh, bà con cần áp dụng các nguyên tắc phòng trừ tổng hợp, phòng bệnh là chính:

• Không trồng lại tiêu trên các vườn cà phê, tiêu đã bị nhổ bỏ do tuyến trùng mà chưa chịu qua thời gian luân canh.
• Không sủ dụng đất đã trồng tiêu để làm vườn ươm.
• Vệ sinh đồng ruộng, cày phơi đất trong mùa khô trước khi trồng mới.
• Thường xuyên sủ dụng phân hữu cơ và bón phân vô cơ cân đối.
• Thường xuyên sử dụng các chế phẩm sinh học phòng trừ tuyến trùng : Trichoderma spp.
• Hạn chế xới xáo và tưới tràn trong vườn tiêu.
• Nhổ và đốt các cây bị bệnh nặng, không trồng lại ngay.
• Thường xuyên theo dõi và kiểm tra vườn cây để phát hiện bệnh và xử lý sớm.

Khi các dấu hiệu bệnh đã xuật hiện, đào bỏ các cây bệnh nặng. Đối với những cây tiêu bị bệnh nhẹ có thể sử dụng thuốc trừ nấm Ridomil Gold nồng độ 0.3%, 2 – 4 lít dung dịch/ gốc, kết hợp với một trong các loại thuốc trừ tuyến trùng như : Marshal 200SC, nồng độ 0.3%, tưới 2-4 lít dung dịch/ gốc, hoạc Marshal 5 G , rải 30 – 40g/ gốc, Nokaph 10G, rải 30- 40 g/ gốc, và số lần xử lý 2-4 lần vào mùa mưa, mỗi lần xử lý cách nhau 1 tháng để phòng trừ.

Read More